Premiera COOLCITY Index 2026: ponad 11 000 miast pod klimatyczną lupą, na czele Piwniczna-Zdrój

Czy miasta są gotowe na fale upałów, susze i gwałtowne deszcze? Odpowiedzi dostarcza COOLCITY Index 2026 - ogólnodostępna platforma, która na bazie analiz środowiskowych pokazuje, jak 11 041 europejskich miast radzi sobie z wyzwaniami klimatycznymi. To pierwsze zestawienie o takiej skali, a na jego czele znalazła się w tym roku Piwniczna-Zdrój.

Zmiana klimatu coraz wyraźniej wpływa na funkcjonowanie miast. Przegrzewające się centra, zjawisko miejskiej wyspy ciepła czy częstsze podtopienia to wyzwania, które wymagają konkretnych decyzji na poziomie lokalnym. W praktyce są one jednak często podejmowane w oparciu o niepełne lub trudne do porównania dane. COOLCITY Index 2026 odpowiada na tę potrzebę i zapewnia spójną, obiektywną informację o stanie błękitno-zielonej infrastruktury, która wspiera adaptację do zmian klimatu.

„Zależało nam na stworzeniu narzędzia, które nie tylko pokazuje dane, ale przede wszystkim pomaga je zrozumieć i wykorzystać w praktyce. COOLCITY Index 2026 przekłada złożone informacje na prosty sygnał: gdzie jesteśmy i co możemy poprawić” – podkreśla Łukasz Sławik, Członek Zarządu firmy MGGP Aero i dyrektor strategiczny projektu COOLCITY.

Jak działa COOLCITY Index 2026?

Podstawą platformy jest syntetyczny wskaźnik COOLCITY Index (CCI), który łączy w sobie pięć kluczowych wyzwań adaptacyjnych: przepuszczalność terenu, stan zieleni, bioróżnorodność, warunki wodne oraz warunki termiczne. Każde miasto otrzymuje wynik w skali od 0 do 10, co umożliwia porównywanie, wyszukiwanie miast o podobnych uwarunkowaniach oraz znajdowanie inspiracji do działań. Na portalu można analizować nie tylko łączny wskaźnik, ale także jego składowe - np. osobno warunki termiczne czy stan zieleni. Pozwala to lepiej zrozumieć potrzeby adaptacyjne i wskazać najważniejsze obszary rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Ogromna baza wiedzy o miastach i klimacie:

COOLCITY Index 2026 obejmuje ponad 11 tysięcy miast i stanowi jedną z największych baz wiedzy o adaptacji klimatycznej w Europie. Będzie aktualizowany co roku, co umożliwi śledzenie zmian w czasie. Już teraz widoczne są różnice wynikające z lokalnych uwarunkowań środowiskowych. Dane wskazują m.in., że miasta Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polski, często osiągają wartości powyżej średniej europejskiej. Wśród miast o wysokich wartościach wskaźnika znajdują się zarówno duże ośrodki, jak i mniejsze miejscowości.

Platforma wykorzystuje dane z systemów teledetekcyjnych, m.in. satelitów Sentinel i Landsat, oraz zaawansowane metody analizy, w tym sztuczną inteligencję. Dzięki temu możliwe jest regularne aktualizowanie danych i zachowanie ich porównywalności dla tysięcy miast jednocześnie.

Piwniczna Zdrój najbardziej błękitno-zielonym miastem:

Piwniczna-Zdrój osiągnęła najwyższy wynik CCI w całym zestawieniu miast Unii Europejskiej. Leżące nad rzeką Poprad niewielkie miasto zdrojowe może się pochwalić doskonałym stanem błękitno-zielonej infrastruktury. Położenie w górach i luźna zabudowa zachowują tu miejsce dla natury i zapewniają komfortowy mikroklimat. Piwniczna-Zdrój ma doskonały wskaźnik przepuszczalności terenu - 10/10 - tzw. betonoza, która jest wyzwaniem wielu unijnych miast, zajmuje tutaj niewielki obszar - jedynie 8 metrów na 100 jest zabudowane lub zabetonowane. Miejscowość uzyskała także doskonałe wyniki wskaźnika stan zieleni - 9.6/10 - dzięki mnóstwu zieleni w bardzo dobrej kondycji. Ma najwyższe pokrycie roślinnością w całym zestawieniu 11 tysięcy miast, a większość niej jest w doskonałym stanie. Mieszkańcy mogą cieszyć się więc bliskim dostępem do zieleni wysokiej jakości - udział zieleni na mieszkańca to ponad 2 000 m2 na osobę! To ogromny potencjał do budowania odporności na zmianę klimatu dzięki zasobom środowiskowym miasta.

„Wynik Piwnicznej-Zdroju dobrze pokazuje, jak duży wpływ mają lokalne uwarunkowania przyrodnicze, jak mogą one wzmacniać odporność miasta na zmiany klimatu i jak ważne jest, by te posiadane zasoby chronić” - mówi Dominik Kopeć, z-ca dyrektora Działu Teledetekcji MGGP Aero.

Narzędzia wspierające działania miast:

Projekt COOLCITY to nie tylko platforma COOLCITY Index, ale też cały zestaw narzędzi opartych na CCI i wspierających adaptację. COOLCITY View umożliwia zróżnicowaną przestrzennie diagnozę adaptacji miasta do zmian klimatu, a COOLCITY Design to zaawansowany system wsparcia decyzji, który pozwala wybierać i planować konkretne rozwiązania oparte na przyrodzie. Narzędzia te zostały wypracowane we współpracy z kilkunastoma miastami, w tym m.in. z Urzędem Miejskim Wrocławia, i są dopasowane do ich praktycznych potrzeb.

O projekcie:

Projekt LIFE COOLCITY („Wykorzystanie teledetekcji do zarządzania błękitno-zieloną infrastrukturą miast w procesie adaptacji do zmian klimatu”) realizowany jest w latach 2023-2029 w ramach programu LIFE przez konsorcjum, którego liderem jest MGGP Aero, we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Łódzkim, firmą Sieker oraz Miastem Wrocław. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu LIFE oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Więcej informacji i interaktywna mapa miast: coolcity.eu/pl/index/2026/